سیاری از هموطنان مخزن تحت فشار یا مخزن انبساط بسته را به عنوان مخزن پمپ آب نیز می شناسند. در کنار مخزن ذخیره آب و پمپ این محصول نیز نقش بسیار مهمی در تاسیسات یک ساختمان دارد. این مخازن متناسب با حجم خود همیشه مقداری از آب را با فشار تنظیم شده در خود ذخیره نگه می دارند تا با هر باز و بست شیر آب در ساختمان لازم نباشد تا پمپ آب روشن شود. اصولا هر چه حجم مخزن تحت فشار بیشتر باشد به پمپ فشار کمتری وارد می شود. بیشتر کارشناسان حجم مخزن تحت فشار برای یک واحد ۱۰۰ متر مربعی را حداقل ۲۵ لیتر پیشنهاد می نمایند.

*توجه : مخزن تحت فشار در هنگام نصب در هر پروژه ساختمانی نیاز به تنظیم مجدد فشار باد دارد. به صورت پیش فرض فشار باد مخزن تحت فشار می تواند ۲ بار یا ۲۹ پی اس آی باشد. فشار باد مخزن می بایست همیشه کمی کمتر از میزان فشار استارت پمپ باشد. ( ۲psi یا ۰٫۱۴ بار). یا حداکثر ده درصد کمتر از فشار استارت پمپ . به خاطر داشته باشید این کار را قبل از ورود آب به مخزن تحت فشار انجام دهید و یا پس از تخلیه کامل آب از داخل مخزن تحت فشار.

مثال: فرض کنید اتومات پمپ در ساختمان شما به گونه ای تنظیم شده که وقتی فشار آب داخل لوله های ساختمان به ۲ بار یا ۲۹ پی اس ای و کمتر برسد، پمپ استارت می کند. در این حالت فشار باد منبع تحت فشار می بایست روی حدود ۲۷ پی اس ای یا ۱٫۸۶ بار تنظیم شده باشد. یکی از دلایل نوسان فشار آب هنگام مصرف ( روشن و خاموش شدن متناوب پمپ) مربوط به تنظیم نبودن فشار باد مخزن تحت فشار است.

*توجه : در صورتی که فشار باد مخزن تحت فشار بیش از حد کم باشد ساییدگی تیوپ به دیواره مخزن بیشتر شده و موجب کوتاه شدن عمر تیوپ و پاره شدن زود هنگام آن می گردد. در صورت نصب غیر تراز منبع تحت فشار هم بحث ساییدگی تیوپ به دیواره مخزن فلزی باعث پارگی زودهنگام آن می شود.

برای بررسی میزان فشار داخل منبع انبساط بسته و یا شارژ دوباره آن به یک فشارسنج و یک پمپ هوا یا کمپرسور نیاز دارید. این وسایل در همه آپاراتی ها موجود است. البته اولین کاری که باید انجام دهید این است که اطمینان حاصل کنید فشاری را که در آن نقطه پمپ روشن می شود را می دانید. مطمئن شوید که درجه ( نشان دهنده میزان فشار ) در سیستم پمپ آب به درستی کار می کند. شاید لازم باشد با انگشت خود به آرامی به صفحه فشارسنج ضربه بزنید تا خیالتان راحت شود که عقربه آن گیر نکرده باشد. شارژ اولیه هوای منبع تحت فشار باید ۲ پی اس آی یا حداکثر ۱۰ درصد کمتر از فشاری باشد که در آن نقطه پمپ روشن می گردد (فشار مینیمم یا استارت پمپ ) .

در حالی که سیستم پمپ آب به خوبی در فشار حداکثری خود است (فشار ماکسیمم ) ، سراغ شیر هوای بالای منبع انبساط بسته بروید. معمولا روی این شیرهای سوزنی یک درپوش سیاه رنگ قرار دارد. درپوش را بردارید و پین وسط شیر سوزنی را فشار دهید و ببینید چه چیزی از آن خارج می شود.

اگر فقط هوا از آن خارج شود به احتمال زیاد تیوپ منبع تحت فشار سالم است. اگر از شیر سوزنی آب خارج شد، تیوپ منبع انبساط بسته سوراخ شده و یا ترکیده است و نیاز است که آن را تعویض نمایید. اگر از عمر تیوپ منبع تحت فشار چند سال گذشته باشد و دیگر به خوبی روز اول کار نکند تعویض آن اورژانسی نیست و می توان تا موقعی که بودجه تعویض تیوپ منبع انبساط بسته تامین شود صبر کنید.

توجه داشته باشید که در بسیاری از موارد نیاز به تعویض کل منبع تحت فشار نیست و مشکل با تعویض تیوپ منبع تحت فشار حل می شود. هنگامی که تیوپ منبع انبساط بسته سوراخ شود یا بترکد هوای منبع تحت فشار به وسیله آب جذب می شود و در این هنگام پمپ آب به طور مکرر روشن و خاموش می گردد. در این حالت باید سریعا اقدام به تعویض و جایگزینی تیوپ منبع تحت فشار نمایید.

تبدیل واحد بار و پی اس آی: هر بار فشار ۱۴٫۵ پی اس آی است. مثال: ۲bar فشار برابر ۲۹psi است.

به عبارت دیگر هر پی اس آی ۰٫۰۶۸ بار است. مثال : ۲psi برابر است با ۰٫۱۴bar است.

انواع مخازن تحت فشار :
۱- مخزن تحت فشار دیافراگمی: در این مخازن غشا و یا دیافراگمی محل ذخیره آب و هوای فشرده را از هم جدا می کند.

۲– مخزن تحت فشار تیوپی: در این مخازن به جای دیافراگم ، تیوپی داخل مخزن ، آب و هوای فشرده را از هم جدا می کند.

عیب یابی منبع تحت فشار تیوپی
پمپ را خاموش کنید. شیر فلکه آب ورودی به پمپ را ببندید.
نزدیکترین شیر تخلیه بعد از پمپ را باز کنید به گونه ای که به صورت ثقلی آب داخل پمپ ، مخزن تحت فشار و لوله ها تخلیه شود. شیر را باز بگذارید.
مخزن تحت فشار را کمی تکان دهید. اگر داخل آن آب است تیوپ شما ترکیده و نیاز به تعویض دارد.
با کمک فشار سنج فشار باد منبع را اندازه بگیرید. اگر فشار بیش از ۲psi کمتر از فشار استارت پمپ بود با کمک کمپرسور آن را باد کنید. اگر فشار باد بیش از فشار استارت پمپ بود باد آن را با تخلیه به اندازه ۲psi پایینتر از فشار استارت پمپ برسانید.
با کمک کف صابون هر گونه نشتی هوا را در محل شارژ باد مخزن بررسی فرمایید.
در صورتی که تیوپ دچار پارگی یا پنچری باشد پمپ به تناوب روشن و خاموش می شود. ( این مسئله به شدت از عمر پمپ خواهد کاست)
شرایط نگهداری منبع تحت فشار
فشار ماکسیمم و مینیمم تنظیم شده برای پمپ باید متناسب با فشار ماکسیمم و فشار اولیه منبع تحت فشار باشد.
با انتخاب درست توان پمپ و حجم منبع تحت فشار و تنظیم صحیح فشار مینیمم و ماکسیمم پمپ ، مانع از روشن و خاموش شدن های متوالی پمپ شوید. این مسئله به شدت از عمر تیوپ منبع و پمپ می کاهد.
با استفاده از لرزه گیر منبع را در برابر ضربات چکشی آب محافظت کنید.(کله قوچی)
مواد معلقی مانند براده های بسیار ریز زنگ آهن ( در آب شهری وجود دارند ) و سایر مواد رسوب کننده مانند منگنز می توانند با رسوب روی تیوپ کشسانی آن را کاهش دهند و از عمر آن بکاهند. پیشنهاد می شود قبل از مخزن ذخیره و پمپ حتمی از فیلترهایی استفاده کنید که این ذرات را از آب جدا می کنند.
وجود کلر زیاد نیز تاثیر مخربی روی تیوپ خواهد داشت.
مخزن را در حالت درست مطابق توضیحات محصول نصب کنید. مثال: مخزن عمودی تحت فشار را به هیچ وجه صورت مایل و یا افقی نصب نکنید.
راه حل جایگزین استفاده از مخزن تحت فشار
نقش مخزن تحت فشار چیست و آیا استفاده از مخزن تحت فشار برای تامین آب ساختمان ضروری است؟ آیا می توان بدون استفاده از پمپ و تنها با نصب مخزن آب، آب مورد نیاز ساختمان را تامین کرد؟ در صورت نبود برق چگونه می توان از آب درون مخزن استفاده کرد؟ آیا مخزن آب بدون استفاده از پمپ قابل پر شدن می باشد؟ چرا برخی از افراد اقدام به نصب مخزن بر روی پشت بام و یا ارتفاع می نمایند؟

در صورتی که در ذهن شما سوالاتی مشابه سوالات فوق شکل گرفته است و می خواهید پاسخ آنها را بدانید پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مقاله را مطالعه نمایید.

مخزن تحت فشار یا مخزن انبساط بسته ابزاری است برای ذخیره آب تحت فشار در شبکه آبرسانی ساختمان و … با وجود مخزن تحت فشار، در استفاده های با لیتراژ کم، پمپ نیاز به استارت زدن ندارد و فشار آب مصرفی به کمک هوای فشرده داخل مخزن تحت فشار (هوای پشت تیوپ و یا پرده دیافراگم ) تامین می گردد. روشی دیگر استفاده از مخزن انبساط باز می باشد . تامین فشار در مخزن انبساط باز ناشی از اختلاف ارتفاع محل نصب مخزن با مصرف کننده و یا همان فشار ثقلی است.

هم اکنون در خصوص تامین فشار آب در گردش شوفاژخانه ها در ایران از مخزن انبساط باز استفاده می شود. این مخازن در پشت بام ساختمانها نصب می شوند. در قرن بیستم میلادی در بسیاری از شهرهای کم آب جهان روش عام، استفاده از مخزن نصب شده در ارتفاع ( مانند مخزن انبساط باز ) برای تامین آب پر فشار برای ساختمان ها بوده است و صرفا زمانی از پمپ استفاده می شد که فشار آب شبکه شهری در ساعات کمینه مصرف هم برای پر کردن این مخازن کافی نبوده باشد. در این حالت از یک پمپ و مخزن کوچک برای پر کردن مخزن پشت بام استفاده می شد.

در بسیاری از شهرهای آمریکا مانند نیویورک ( تصویر فوق) مردم از مخازن آب نصب شده در ارتفاع استفاده می کردند و البته همچنان استفاده می کنند. در چند دهه اخیر به دلیل کاهش قیمت برق و تاسیسات آبرسانی در این کشورها استفاده از انواع مخازن تحت فشار و دیگر تاسیسات آبرسانی در ساختمان ها ، نیاز به نصب مخزن در پشت بامها را کاهش داده است.

پیشنهاد و نتیجه گیری :

در شرایط فعلی که به دلیل شرایط خاص اقتصادی تامین بسیاری از اقلام وارداتی با مشکل مواجه شده است. پیشنهاد می گردد هموطنان عزیز با نصب مخازن در ارتفاع ۵ متری و یا بیشتر از سطح خرپشته ساختمان ها نسبت به ذخیره سازی آب در ساعاتی که فشار آب برای پر کردن مخزن کافی است اقدام نمایند و در سایر زمانها با مدیریت مصرف بدون نیاز به پمپ و با کمک فشار ثقلی ، از آب پر فشار ذخیره شده استفاده نمایند. در معدودی از ساختمانها کم بودن فشار آب شهری در ساعات کمینه مصرف هم شاید پاسخگو برای پر کردن مخزن آب نباشد. این ساختمانها ناگزیر به استفاده از پمپ می باشند. ولی این پمپ صرفا پر کننده مخزن بزرگ نصب شده در ارتفاع خواهد بود. برای این منظور می توان از تاسیساتی که برای یک واحد ویلایی کوچک کفایت می کند ( پمپ یک و یا نیم اسب با ست کنترل و یک مخزن ذخیره ۵۰۰ لیتری ) آب مورد نیاز یک ساختمان بزرگ را در ساعات کمینه مصرف ذخیره نمود. مثلا در یک مخزن ۶۰۰۰ لیتری نصب شده در پشت بام ، می توان آب مورد نیاز برای یک ساختمان ۸ واحدی را با ۴۰ نفر جمعیت به مدت یک روز تامین نمود.

توجه : برای تعیین محل ساخت سازه مخزن در پشت بام حتمی با مهندس عمران یا کارشناس معمار ساختمانتان مشورت نمایید تا مخزن در جایی نصب شود که بنا تحمل وزن مخزن پر از آب و سازه نگهدارنده آن را داشته باشد. معمولا با کمک سازه فلزی نصب شده روی خرپشته و یا پشت بام که با شاسی کشی ( توزیع وزن در مساحت بیشتری از پشت بام ) مهار شده است، این کار صورت می پذیرد.

مزایای نصب مخزن آب در ارتفاع :
۱- عدم نیاز به مخزن تحت فشار و در صورت کافی بودن فشار آب شهری در ساعات کمینه مصرف عدم نیاز به پمپ و تاسیسات پر هزینه و پر استهلاک

۲-کاهش چشمگیر مصرف برق و استهلاک پمپ آب ساختمان و سایر تجهیزات آبرسانی

۳-حدف سر و صدای ناشی از کارکرد تاسیسات برقی

۴- قطع نشدن آب هنگام قطعی برق

و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه